خانم «ر�?بين فرانكل» چهل �? نه ساله، مش�?ر ر�?ابط عم�?مى در «سن ل�?ييز» چند ر�?زى ب�?د كه دل �? دماغ درست �? حسابى نداشت. �? مى‏گ�?يد: «بفهمى نفهمى، آدم خ�?نسرد �? آرامى هستم». امّا چشمتان ر�?ز بد نبيند، تا چاپگر رايانه‏اش خراب شد، كفرش درآمد �? به ق�?ل معر�?ف «قاطى كرد!»، آن هم چه ج�?...!

عصر همان ر�?ز، ت�?ى بانك، دقّ �? دلي اش را سرِ تح�?يلدار بيچاره در�?رد. اين �?ضع �?قتى بدتر شد كه بد�?ن صلاح �? مش�?رت با ش�?هرش، رفت �? بليت سفرِ سه ر�?زه‏شان را پس داد �? م�?قعى كه قضيه ر�? شد، آن ر�?ى سگ �? بالا آمد �? گفت: «نمى‏شد �?ل به من مى‏گفتى؟»

فرانكل مى‏گ�?يد: «به �? پريدم �? گفتم من به اين مسافرت نمى‏ر�?م. يك كلام! مثل ر�?ز ر�?شن ب�?د كه دارم اشتباه مى‏كنم؛ امّا انگار نمى‏دانستم چه مى‏كنم �? اختيار دست خ�?دم نب�?د.»

به ق�?ل راندى لارسن، استاد ر�?انشناسى دانشگاه ميشيگان: «امثال فرانكل، فَتّ �? فر�?ان‏اند. بيشتر ما مردم، از هر ده ر�?ز، سه ر�?زش را مثل برجِ زهرماريم! حالى به حالى شدن آدم‏ها يك چيز عادى است.»

تغييرات شيميايى بدن انسان، حالت‏هاى �? را ع�?ض مى‏كنند. فرضاً به شما مى‏گ�?يند امسال از اضافه حق�?قى كه چشم به راهش ب�?ديد، خبرى نيست. با شنيدن اين خبر ناج�?ر، مغزتان دست به كار مى‏ش�?د �? م�?ادى مثل «د�?پامين»(1) �? «ن�?را پينفرين»(2) كه هيجان �?رند، ترشّح مى‏كند. در اين حالت بدنتان آماده جنگ �? گريز مى‏ش�?د.

لارسن مى‏گ�?يد: «انسان لازم است احساسات �? هيجاناتش را بر�?ز دهد؛ �?لى اين به آن معنى نيست كه حتماً تلافى كند �? يا در بر�?د، �? نبايد بگذارد كه اختيارش، دست احساساتش بيفتد.»

براى دانشمندان ثابت شده، آنهايى كه خيلى «مگسى» مى‏ش�?ند، يعنى ز�?د ج�?ش مى‏�?رند �? يا دشمن ديگران مى‏ش�?ند، بيشتر از سايرين، در معرض خطر حمله قلبى قرار مى‏گيرند.

در سال 1995 پڿ�?هشگران دانشگاه هار�?اد، ر�?ى بيش از 1600 نفرى كه دچار حمله قلبى شده ب�?دند، مطالعه كرده �? به اين نتيجه رسيدند كه يك م�?رد عصبانيت، اگر تا د�? ساعت ط�?ل بكشد، خطر اين‏گ�?نه حمله را د�? برابر مى‏كند.

پس بايد قب�?ل كنيم كه مهار كردن رفتار �? كردار ت�?سط انسان‏ها مستقيماً به مسئله ي مرگ �? زندگى آنها مرب�?ط است. جديدترين سفارش‏هاى كارشناسان از اين‏قرار است:


ته �? ت�?ى گرفتارى را در�?ريد


�?قتى از چيزى كُفرى مى‏ش�?يد �? ترس شما را مى‏گيرد، �?لين كارى كه بايد بكنيد اين است كه علّتش را پيدا كنيد.
خانم فرانكل، سرِ شام فهميد كه ش�?هرش از چيزى كلافه شده است �? جريان از اين قرار ب�?د كه در محل كارش، صحبت از جا به جايى كارمندان شده ب�?د. هرچند به �? رسانده ب�?دند كه سرجايش مى‏ماند؛ �?لى با همه ي اين حرف‏ها دلش مثل سير �? سركه مى‏ج�?شيد كه مبادا يك دفعه كفش‏هايش را جل�?ى پاهايش جفت كنند �? عذرش را بخ�?اهند! همين قدر كه معل�?م شد از چى �?اهمه دارد، راحت شد �? �?قتى دلهره‏اش را در قالب كلمه‏ها به زبان �?رد، قضيه برايش ر�?شن شد �? فهميد آن‏قدرها هم كه خيال مى‏كرده، ترسناك نب�?ده است.
بعد از م�?شكافى مشكل، ت�?انست آن را حل كند. فرانكل مى‏گ�?يد: پرس �? ج�? كردم تا ببينم خ�?استه‏هاى مديريت جديد چيست؟». آخر سر، نه تنها نگرانى فرانكل از بين رفت، بلكه كارهاى جديدى هم به دست �? سپردند.




براى خ�?دتان ارزش �? احترام قايل ش�?يد
رابرت اى. تييِر، استاد ر�?انشناسى دانشگاه ايالتى كاليفرنيا مى‏گ�?يد: «خيلى از ما مردم خيال مى‏كنيم آنچه به سرمان مى‏آيد، در اخلاق �? رفتارمان هم اثر مى‏گذارد. در ص�?رتى كه خلق �? خ�?ى بشر، تا حدّ زيادى به ر�?ش‏هاى طبيعى زندگى‏اش باز مى‏گردد». نظر استاد اين است كه امكان دارد غذايى كه مى‏خ�?ريم، يا �?ضعيت سلامتى ما، يا ميزان فعاليتمان �? يا حتى ساعت به خص�?صى از ر�?ز، در ر�?حيه‏مان اثر بگذارند.

تييِر طى يكى از بررسى‏هايش مت�?جه شد كه �?اخر شب، مشكلات انسان‏ها بيشتر مى‏ش�?د. معم�?لاً مقدار نير�?ى بدن در يك س�?م نخست ر�?ز زياد �? نزديك غر�?ب، كم مى‏گردد. �?ى در دنباله حرف‏هايش اضافه مى‏كند: «يك محرّك تنش‏زا كه شايد شخص را در زمانى كه پُرْ انرڿى است اذيت نكند، ممكن است زمانى كه نير�?ى همان شخص كم مى‏ش�?د، تا اندازه‏اى ناراحتش كند.»

دي�?يد �?اتس�?ن، ر�?انشناس دانشگاه «آي�?�?�?ا» چند ر�?زِ پى در پى، حالت‏هاى ر�?حى �? دماى بدن بيش از صد فرد تحت آزمايش را زير نظر گرفت �? به اين نتيجه رسيد كه �?قتى درجه حرارت بدنشان بالا مى‏ر�?د، خيلى خ�?شحال مى‏ش�?ند �? به ق�?ل گفتنى با دُمِشان گرد�? مى‏شكنند �? اين مطابق زمانى است كه نير�?ى آنها در نهايت باشد.

�?اتس�?ن، براى اين كه از د�?ره خلق �? خ�?ى خ�?دش با خبر باشد، تصميم گرفت صبح‏هاى ز�?د، شر�?ع به كار كند؛ چرا كه مت�?جّه شد صبح‏ها بهتر مى‏ن�?يسد �? بايد نزديك غر�?ب را به گفتگ�? با دانشج�?يانش اختصاص دهد، چ�?ن آن �?قت ح�?اسش زياد جمع نب�?د؛ �?لى براى گپ زدن آمادگى داشت. �? مى‏گ�?يد: «همين تغييرات كم، در ميزان بهره‏�?رى �? شي�?ه نگرشش به بعضى مسائل، دگرگ�?نى‏هاى چشمگيرى در زندگى �? به �?ج�?د �?رده است.»






از خ�?ابتان كم نكنيد
بنياد ملى خ�?اب، به تازگى درباره خ�?ابِ حد�?د هزار نفر آمريكايى مطالعه‏اى كرده �? به اين نتيجه رسيده است كه آمريكاييانِ بزرگ‏سال، شب‏ها به ط�?ر مت�?سّط، كم‏تر از هفت ساعت مى‏خ�?ابند. از دكتر ر�?نالد اى. داهل، استاد مركز پزشكى دانشگاه پترزب�?رگ پرسيدند: «آيا اين قدر خ�?اب بس است؟». �? در پاسخ گفت: «كم خ�?ابى، هيجانات انسان را به هم مى‏زند. اگر مسئله ناراحت كننده‏اى پيش بيايد، �? به زحمت مى‏ت�?اند جل�?ى خ�?دش را بگيرد. بچّه‏ها هم همين‏ط�?ر هستند؛ يعنى �?قتى خسته‏اند، بهانه‏گير مى‏ش�?ند.»

پزشك ياد شده كه بررسى‏هاى خ�?دش، راجع به پزشكان كم خ�?اب را تكميل مى‏كرد، از چند نفرشان در م�?رد ناراحتى‏هاى آنها سؤالاتى كرد �? به اين نتيجه رسيد: «بعضى از پزشك‏هاى خ�?ش اخلاق، خ�?ش برخ�?رد، با ح�?صله �? ج�?ان، تنها م�?قع خستگى سر مريض‏ها �? پرستارها داد مى‏كشيدند.»

دكتر ت�?ماس �?هر، پڿ�?هشگرِ ر�?ان پزشكى در مؤسسه ملى بهداشت ر�?انى، مطالعه مفصّلى راجع به پانزده د�?طلب انجام داد. به اين ترتيب كه در عرض يك ماه، به مدت چهارده ساعت آنها را جاى تاريكى قرار داد. بعد از مقدّمات شديدى كه ص�?رت گرفت، آنان شب �?ل، يازده ساعت خ�?ابيدند؛ امّا ميانگين خ�?ابشان كم كم به هشت �? نيم ساعت رسيد.

تجربه‏اى كه پزشك مزب�?ر به دست �?رد، اين ب�?د: كسانى كه شب‏ها اين‏قدر مى‏خ�?ابيدند، ر�?زها خ�?ش اخلاق‏تر مى‏شدند.در مقاله ي بعد به تاثير طبيعت،تحرک،رڿيم غذائي �?نگرش مثبت در کنترل رفتارهايمان اشاره مي کنيم.

ادامه دارد...

ن�?يسنده: باربارا هاستدكر�?ک - مترجم: اب�?الفضل امير دي�?اني